Bir Biyolojik Çeşitlik Merkezi: “Ayvalık Adaları Tabiat Parkı”

Bir Biyolojik Çeşitlik Merkezi: “Ayvalık Adaları Tabiat Parkı”

Tabiat Parkı, bitki örtüsü ve yaban hayatı özelliğine sahip, manzara bütünlüğü içinde halkın dinlenme ve eğlenmesine uygun tabiat parçaları olarak tanımlanır. Türkiye’de toplam 229 Tabiat parkı bulunmaktadır. Ayvalık Adaları da; jeomorfolojik yapısı, peyzaj güzellikleri ve rekreasyonel olanakları gibi kaynak değerlerinden dolayı Ayvalık çevresinde bulunan 22 adanın 20’sini ve denizin bir bölümünü de içine alacak şekilde toplam 17.950 hektar alan, 1995 yılında Tabiat Parkı olarak tescillenmiştir.

İçerisinde farklı mini ekosistemler barındıran ve çeşitli endemik ve nadir türler olmak üzere çok sayıda bitki ve balık türü ile özel bir alan olan Ayvalık Adaları tabiat parkı zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Park’ta 752 bitki çeşidi bulunmaktadır ki bu bitkilerden 113 tanesi bölge insanları tarafından çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Bu türler içerisinde 5 tanesi ise endemiktir ki bunlardan birisi olan Ayvalık çemeni (Trigonella coerulescens subsp. ayvalikensis) 2018 yılından keşfedilen ve Dünya için yeni bir türdür. Ayrıca, endemik olmayan ancak buradan başka Türkiye’nin başka hiçbir yerinde yetişmeyen 5 nadir bitki türü de bu bölgede bulunmaktadır.

Ayrıca Ayvalık Adaları Tabiat Parkı sınırları içerisinde 59 memeli hayvan 86 civarında da kuş türü bulunmaktadır. Bunlar içerisinde, Tavşan, Tilki, Porsuk, Flamingo, Karabatak, Kaya Güvercinleri, Doğan, Keklik, Kukuma, Angıt, Sıvacı Kuşu gibi hayvan türleri dikkati çekmektedir.

Denizsel alanda ise 71 tanesinin ekonomik değeri olan 142 balık türü, 7 adet iki yaşamlı tür, yayılış göstermektedir. Bölgede, yılan balığı, lüfer, palamut, sardalye, kolyoz ve uskumru gibi ekonomik değeri olan balıklar bulunur. Ayrıca, uluslararası sözleşmelerle koruma altında olması gereken 16 denizel tür de Tabiat Parkı sınırları dâhilinde yaşamaktadır.

Ayvalık Adaları Tabiat Parkı, berrak denizi ve canlı sualtı yaşamı ve Akdeniz‘de yalnızca iki yerde bulunan kırmızı mercanlarıyla dünyada tek mercan dalış bölgesi olarak gösterilen Kızıldeniz’e rakip durumdadır. Zengin dip yapısı ve çok renkli mercan resifleriyle su altı fotoğrafçılarına eşsiz güzellikler sunmaktadır. 

Tabiat parkına ait tüm bu kaynak değerlerin ziyaretçiler tarafından farkına varılabilmesi için, çok acil olarak uygun olan bir yerde tabiat parkı hakkında ziyaretçilerin bilgilendirileceği ziyaretçi tanıtım merkezine ihtiyaç vardır. Ayrıca, bitki örtüsünün ve denizin çevrelediği panoramik peyzajlar eşliğinde Doğal Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğünün uygun gördüğü güzergâhlarda bilimsel amaçlı ve doğal yaşamı tanıtacak yürüyüş yolları ve bisiklet parkurları ile Ayvalık Adaları Tabiat Parkı ekoturizm alanı olarak değerlendirilebilir. Uygun tarihlerde gerçekleştirilecek bu gezilerde bitkilerin ve diğer canlıların sadece fotoğrafları çekilmeli, toplanmalarına izin verilmemelidir. 

Yoğun bir insan baskısıyla karşı karşıya olan tabiat parkındaki karasal ve denizel ekosistemin geri dönülmez noktayı geçmeden rehabilite edilebilmesi için ciddi ve uzun soluklu koruma çalışmalarının devam etmesi gerekir. 

Tabiat Parkı gerçekten cennetten bir köşe. Ancak bu dünyada cennetten bir yer almak isteyen o kadar çok insan var ki…  Bölge insanına nasıl bir doğal servete sahip olduklarını anlatma ve benimsetme konusunda bizlere çok iş düşüyor. Bu zenginliğin yerli ve yabancı turistlere tanıtılması yanında, bunların tahrip edilmeden korunması konusunda da kendimizi vazifeli bilmeliyiz.

Pin It on Pinterest